Biển và hải đảo Việt Nam có vai trò và vị thế đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ chủ quyền, một trong những ưu tiên hàng đầu trong toàn hệ thống chính trị, được cụ thể hóa trong các nghị quyết của Đảng và Chính phủ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, môi trường biển đang phải đối mặt với nhiều sự cố và việc xác định mức độ ô nhiễm, khả năng ứng phó kịp thời khi sự cố xảy ra đến nay vẫn đang là bài toán khó.

Ngày 29/4/2022, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành văn bản gửi các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể Trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố rtực thuộc Trung ương về việc tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và Ngày Đại dương thế giới năm 2022, dự kiến có các nội dung chính:

Mới đây, lãnh đạo Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam và Tổng cục Du lịch đã có buổi làm việc trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ Lập Quy hoạch không gian biển quốc gia.

Chiều 22/4, tại Hải Phòng, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam phối hợp với Sở TN&MT TP. Hải Phòng tổ chức Hội thảo tham vấn dự thảo Quy hoạch không gian biển quốc gia. Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Minh Ngân chủ trì Hội thảo.

Thực tế đã cho thấy, đại dịch Covid -19 làm nhu cầu dùng đồ nhựa một lần tăng vọt, gây thêm áp lực với vấn đề rác thải nhựa vốn đã ngoài tầm kiểm soát. Số rác thải bị xả vào đại dương ngày một nhiều và đang tiềm ẩn lâu dài cho môi trường đại dương, dần dần sẽ tích tụ trên các bãi biển. Nghiên cứu mới ước tính, trên 25.000 tấn rác thải là trang bị bảo hộ cá nhân (PEE) và các loại rác thải nhựa liên quan Covid-19 đã bị xả ra đại dương.

Khánh Hòa là địa phương hội tụ nhiều lợi thế vượt trội cho phát triển kinh tế biển, như: Địa lý, vị thế địa chiến lược đặc thù; tầm quan trọng đặc biệt của huyện đảo Trường Sa, quân cảng Cam Ranh và cảng biển nước sâu trung chuyển quốc tế Vân Phong; các giá trị toàn cầu và quốc gia của vịnh đẹp Nha Trang và bán đảo Hòn Gốm; nơi tập trung các cơ quan nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực biển, và là một trong 5 trung tâm nghề cá của cả nước,... Để thúc đẩy, tháo gỡ các nút thắt, rào cản trong thủ tục pháp lý sẽ tạo đà cho kinh tế biển Khánh Hòa phát triển theo đúng nghĩa của nó, đòi hỏi tư duy, tầm nhìn chiến lược mới, đúng đắn và trách nhiệm từ Đảng bộ và chính quyền tỉnh Khánh Hòa, bên cạnh đó cần thêm “lực kéo” từ các doanh nghiệp, sự chung tay của người dân, và đặc biệt là “tiếp sức” của trung ương thông qua các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Khánh Hòa.

Báo cáo của WWF cho biết, mỗi năm, có khoảng từ 19 đến 23 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra biển, trong đó, phần lớn là rác thải sản phẩm nhựa dùng 1 lần. Rác này chiếm tới 60% nguyên nhân gây ô nhiễm đại dương, mặc dù, ngày càng nhiều quốc gia triển khai hành động cấm sử dụng sản phẩm nhựa này.

Ô nhiễm rác thải biển không chỉ gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường và hệ sinh thái biển mà còn tác động trực tiếp tới các hoạt động kinh tế và cộng đồng dân cư ven biển, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh lương thực, an ninh năng lượng,…Cùng với sự nỗ lực của quốc tế trong việc chung tay bảo vệ đại dương, Việt Nam cũng đặt ra những mục tiêu cụ thể: Đến năm 2030, 100% các khu du lịch ven biển không sử dụng nhựa dùng một lần.

UBND huyện Côn Đảo phối hợp với Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) khởi động chuỗi hoạt động giảm rác nhựa trong du lịch tại Côn Đảo. Chuỗi hoạt động diễn ra từ 21-27/3/2022 với thông điệp “Đến không mang theo nhựa, đi để lại yêu thương".

Ngày 30/3/2022, Trung tâm Bảo tồn sinh vật Biển và Phát triển cộng đồng (MCD) phối hợp cùng với Sở TN&MT Nam Định tổ chức Hội nghị các bên liên quan, nhằm hỗ trợ Nam Định thực hiện hiệu quả kế hoạch hành động (KHHĐ) cấp tỉnh về quản lý rác thải nhựa đại dương (QLRTNĐD). Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, có sự tham gia của trên 70 đại biểu, đại diện các cơ quan trung ương và địa phương: Viện nghiên cứu Biển và Hải đảo, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, Trung tâm MCD, các tổ chức bảo vệ môi trường; và các đại biểu từ Nam Định gồm: Lãnh đạo và cán bộ Sở TN&MT; Đại diện các đơn vị Sở VH TT & DL, Sở KH&ĐT,…

Bộ đội Biên phòng và Đoàn thanh niên đã chung tay tô điểm, vẽ tranh trên kè biển kêu gọi bảo vệ môi trường biển bền vững.

Hiện nay môi trường nuôi trồng thủy sản biển ở nước ta đang gặp rất nhiều khó khăn: Nhiều vùng biển, nước bị ô nhiễm nặng bởi thức ăn bị dư thừa tích tụ dưới đáy, rác thải xả tự do trên mặt biển, cùng với biến đổi khí hậu- nước biển dâng càng gia tăng sự nghiêm trọng và ảnh hưởng trực tiếp tới sản lượng và chất lượng. Nguyên nhân và thủ phạm gây ra vẫn là ý thức và trách nhiệm của người dân nuôi trồng thủy hải sản trên biển. Những hình ảnh dưới đây là một trong những minh chứng về cách làm kinh tế còn nhỏ lẻ, manh mún đang âm thầm gây nên thảm họa cho đại dương

Bộ Tài nguyên và Môi trường giao Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam nghiên cứu, đề xuất thành lập Nhóm đối tác kinh tế biển xanh của Việt Nam. Dự kiến Nhóm đối tác sẽ thực hiện các nhiệm vụ như xây dựng các văn bản pháp luật về kinh tế biển xanh; Điều phối các đối tác; Chia sẻ thông tin; Huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác trong và ngoài nước.

Chương trình “Thành phố Sạch, Đại dương Xanh (CCBO)” do Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (VASI) phối hợp thực hiện nhằm mục đích ngăn chặn làn sóng ô nhiễm nhựa đại dương thông qua việc cải thiện quản lý chất thải rắn ở cấp quốc gia và địa phương.

Biển Đông Việt Nam có vị trí địa chính trị quan trọng, có cấu trúc địa chất phức tạp nhưng chứa đựng nhiều dạng tài nguyên quan trọng, đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế đất nước. Để tăng cường đảm bảo chủ quyền lãnh thổ quốc gia trên Biển Đông, cũng như để đẩy mạnh công tác nghiên khoa học và công nghệ phục vụ quản lý biển, hải đảo và phát triển kinh tế biển, chúng ta đã ban hành Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó chú trọng đánh giá được tiềm năng, giá trị các tài nguyên biển quan trọng, đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò, gia tăng trữ lượng dầu khí và điều tra, khảo sát, đánh giá tiềm năng các tài nguyên, khoáng sản biển khác, trong đó có khoáng sản rắn biển sâu.

Việt Nam đã và đang nỗ lực kiên trì giải quyết một cách hòa bình các vấn đề Biển Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Việt Nam luôn thể hiện thiện chí, sự tích cực, quyết tâm và cam kết thực tế của Chính phủ đối với việc tôn trọng và thực thi, tuân thủ đầy đủ các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982.

Sự phát triển của cảng biển trong thời gian qua đã đem lại nhiều đóng góp về phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, việc khai thác cảng biển cũng có thể sẽ tạo ra tác động tiêu cực đến môi trường. Do đó, phát triển cảng biển theo hướng thân thiện với môi trường là mục tiêu mà các DN luôn hướng tới.