Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới của đất nước; đồng thời, đặt yêu cầu chuyển mạnh mô hình phát triển từ dựa vào số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo và bền vững. Đây cũng là hướng đi phù hợp trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu (BĐKH), sức ép lên nông nghiệp và môi trường.

Ở Phong Nha, phía sau một hành trình giữa rừng và những hang động kỳ vĩ là cả một hệ thống vận hành: phương tiện đưa đón, điện năng, nước, thực phẩm, lưu trú, thiết bị và xử lý chất thải. Khi du lịch xanh bước sang một nấc thang mới, điểm đến không chỉ cần được bảo vệ, mà chính cách tổ chức một chuyến đi cũng phải thay đổi theo hướng sử dụng ít tài nguyên hơn, phát thải ít hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn. Từ cách Oxalis đo đếm dấu chân carbon đến những thay đổi trong thiết kế tour của Jungle Boss, hay câu chuyện giảm chai nhựa và phát triển sinh kế cộng đồng tại Phong Nha Farmstay thì Net Zero đang dần được nhìn như một phương thức vận hành mới của du lịch Quảng Trị.

Mường Chọng (tỉnh Nghệ An) có núi rừng, thác nước, những bản làng của đồng bào Thái và một hệ thống di tích, cảnh quan còn khá nguyên sơ. Nhưng để những tiềm năng ấy trở thành sản phẩm du lịch thực sự, Mường Chọng cần một đơn vị đủ năng lực đứng ra tổ chức, kết nối và khai thác du lịch theo hướng chuyên nghiệp.

Triển khai Nghị quyết 26-NQ/TW, phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La đang phát huy lợi thế cảnh quan, nông nghiệp và văn hóa bản địa để phát triển du lịch xanh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế người dân. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường trao đổi với ông Nguyễn Quốc Tuyển, Quyền Chủ tịch UBND phường Mộc Sơn, về định hướng và giải pháp phát triển du lịch trong thời gian tới.

Ở Quảng Trị, từ những cánh đồng, khu vườn Bồng Lai, mặt nước Hồ Trằm đến những đồi cà phê Khe Sanh… không chỉ để sản xuất, mà còn tạo trải nghiệm, hình thành sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế. Khi người dân có thể tạo thu nhập từ việc gìn giữ cảnh quan, làm ra sản phẩm và kể câu chuyện về quê hương mình, du lịch trở thành một động lực để tài nguyên được bảo vệ và gia tăng giá trị theo thời gian. Với Quảng Trị, những định hướng ấy đang từng bước được cụ thể hóa trong cách địa phương tổ chức lại không gian và sản phẩm du lịch, để tài nguyên không chỉ tạo ra một điểm đến, mà hình thành cả một hệ sinh thái kinh tế gắn với cộng đồng.

Khi du lịch tạo sinh kế, thúc đẩy cộng đồng cùng bảo tồn tài nguyên, “xanh” không còn là khẩu hiệu mà trở thành cách vận hành điểm đến. Du lịch xanh không chỉ là xu hướng ứng xử thân thiện với môi trường mà đã trở thành phương thức vận hành cốt lõi của điểm đến nhằm cân bằng giữa bảo tồn tài nguyên và gia tăng giá trị kinh tế. Du lịch Quảng Trị đang chuyển sang gia tăng giá trị từ rừng, biển, làng quê và văn hóa bản địa.

Không chỉ có biển xanh, bãi cát và những ngày nghỉ dưỡng, Hải Tiến (xã Hoằng Tiến, tỉnh Thanh Hóa) đang tìm cách đưa du khách bước sâu hơn vào đời sống của cộng đồng ven biển thông qua hoạt động “Chạm nhịp sống làng chài”. Cách làm mới không chỉ tạo thêm sức hút, kéo dài mùa du lịch mà còn mở hướng gắn du lịch với sinh kế ngư dân, kinh tế cộng đồng, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Từ những bãi biển, làng biển và đảo giàu tiềm năng, Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu tạo ra một cách làm mới để biển không chỉ là điểm đến mà trở thành một không gian kinh tế đa giá trị. Nghị quyết 20-NQ/TW cùng định hướng phát triển du lịch của tỉnh đặt ra bài toán chuyển từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị, gắn tăng trưởng với bảo tồn và sinh kế cộng đồng. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phỏng vấn ông Hồ Văn Hoan, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị về con đường để du lịch biển Quảng Trị phát triển xanh, có trách nhiệm và tạo động lực dài hạn.

Từ cảnh quan thiên nhiên, những giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ… Quỳ Châu có nhiều điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái. Tuy nhiên, phần lớn những tiềm năng này vẫn đang ở dạng “tài nguyên”, cần thêm “cú hích” để trở thành sản phẩm du lịch thực sự.

Biển cho người dân Quảng Trị những mẻ cá, con tôm, con mực, những sản vật theo mùa và cả những nghề đã được truyền qua nhiều thế hệ. Từ bến cá, nguyên liệu được đưa về làng, qua bàn tay người thợ rồi trở thành những chai nước mắm, sản phẩm hải sản, món ăn mang hương vị riêng của vùng biển. Nhiều sản vật nay được nâng tầm thành sản phẩm OCOP, đi xa hơn khỏi gian bếp và thị trường địa phương.

Từ những cây chè Shan tuyết hàng trăm năm tuổi đến những bài thuốc tắm được người Dao đỏ gìn giữ qua nhiều thế hệ, Lào Cai đang từng bước biến những giá trị văn hóa, tri thức bản địa thành các sản phẩm du lịch trải nghiệm hấp dẫn. Không chỉ tạo thêm sinh kế cho người dân, hướng đi này còn mở ra cách thức bảo tồn văn hóa hiệu quả, khi chính cộng đồng trở thành chủ thể gìn giữ và lan tỏa bản sắc dân tộc..

Quảng Ngãi đang định hướng kết nối tài nguyên rừng, cao nguyên, văn hóa bản địa với biển, đảo để hình thành không gian du lịch xanh, trong đó bảo tồn thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa và tạo sinh kế cho cộng đồng được đặt song hành với phát triển du lịch.

Buổi sớm ở những làng biển Quảng Trị thường bắt đầu bằng tiếng máy tàu trở về sau một đêm dài ngoài khơi. Bên bến cá, những người phụ nữ đã đứng chờ từ lúc trời còn bảng lảng. Mẻ cá đầu tiên được đưa lên bờ, tiếng gọi nhau í ới, tiếng cân hàng, tiếng xe chở hải sản nối nhau rời bến. Một ngày mới bắt đầu từ biển theo cách rất riêng của những cộng đồng đã sống cùng biển qua nhiều thế hệ. Với người dân, đó là nhịp sống quen thuộc. Với du khách, nếu được mở cánh cửa bước vào, lại là một câu chuyện nhiều lớp về biển.

Sau sáp nhập ba xã Tam Thanh, Vinh Tiền và Long Cốc, xã Long Cốc, tỉnh Phú Thọ từng bước ổn định tổ chức, đổi mới quản lý và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Sáu tháng đầu năm 2026, nhiều chỉ tiêu đạt, vượt kế hoạch; chuyển đổi số, nông nghiệp đa giá trị và du lịch xanh được xác định là những hướng đi trọng tâm.

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu phát triển du lịch trên nền tài nguyên được bảo vệ và sử dụng bền vững. Với Khánh Hòa, khi lượng khách tăng nhanh, câu chuyện không chỉ là phát huy lợi thế biển đảo, mà còn mở rộng không gian du lịch về nông thôn, miền núi, làng nghề, đưa văn hóa bản địa và sản phẩm nông nghiệp vào chuỗi trải nghiệm.

Ở Hồ Thầu, mùa vàng không chỉ là thời điểm ruộng bậc thang khoác lên mình sắc màu rực rỡ. Đó còn là lúc những giá trị của đất, cây chè, văn hóa cộng đồng và đời sống sản xuất được kết nối thành những trải nghiệm du lịch mang dấu ấn riêng của vùng cao.

Từ loài cây gắn bó sâu đậm với đời sống, văn hóa và ký ức của người Việt, sen đang được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên cho kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Khi vùng nguyên liệu được kết nối với chế biến, sản phẩm OCOP, làng nghề và du lịch trải nghiệm, sen không chỉ tạo ra giá trị, mở rộng sinh kế, mà còn gìn giữ bản sắc và làm giàu không gian nông thôn.