Mường Động mở hướng thoát nghèo từ sinh kế bền vững

Sau sáp nhập từ 4 xã, Mường Động có dân số trên 26.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 91%. Quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, cùng những lợi thế về đất đai, sản xuất nông, lâm nghiệp và hạ tầng đang mở ra dư địa mới để địa phương phát triển kinh tế, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.

Trong đó, giao thông được xác định là một trong những nền tảng quan trọng. Toàn xã có tổng chiều dài đường giao thông 205km, 100% đường trục xã được cứng hóa, 60% đường thôn, xóm, nội đồng đạt chuẩn. Hạ tầng từng bước hoàn thiện không chỉ phục vụ đi lại mà còn tạo điều kiện đưa vật tư vào sản xuất, đưa nông sản ra thị trường, tăng khả năng kết nối giữa các vùng sản xuất và khu vực tiêu thụ.

Nông, lâm nghiệp vẫn giữ vai trò trụ đỡ của kinh tế địa phương. Song song với duy trì các ngành sản xuất truyền thống, Mường Động đang từng bước hình thành những vùng sản xuất tập trung, phát triển cây trồng có lợi thế như thanh long, cam, bưởi, tre, luồng... Địa phương đồng thời chú trọng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng chất lượng và giá trị nông sản.

Các sản phẩm OCOP như thanh long ruột đỏ của Tổ hợp tác cây thanh long Đông Bắc, bưởi Mường Động của HTX Nông nghiệp và Thương mại Mường Động, mật ong rừng Hợp Tiến của HTX Green Life, gà đồi ủ muối của HTX dịch vụ nông nghiệp Liên Khương đang trở thành những sản phẩm tiêu biểu, góp phần định hình sản phẩm hàng hóa đặc trưng của địa phương.

Một trong những điểm nhấn trong công tác giảm nghèo ở Mường Động là chú trọng nâng cao năng lực cho người dân thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ trực tiếp.

Hàng năm, xã tổ chức hàng chục lớp đào tạo nghề phi nông nghiệp, tập huấn về trồng trọt, chăn nuôi và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho hội viên nông dân, phụ nữ tại các thôn. Qua đó, người dân được tiếp cận những kiến thức phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế, từng bước nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Từ những lớp tập huấn, nhiều hộ đã thay đổi cách thức chăm sóc cây trồng, vật nuôi, chủ động hơn trong phòng, chống dịch bệnh, sử dụng vật tư đầu vào hợp lý, qua đó giảm chi phí và nâng hiệu quả sản xuất.

Đáng chú ý, quá trình này đang tạo ra sự chuyển biến về tư duy. Từ sản xuất nhỏ lẻ phục vụ nhu cầu gia đình, người dân từng bước hướng đến sản xuất hàng hóa, quan tâm hơn đến chất lượng, thị trường và liên kết tiêu thụ. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững.

Cùng với kiến thức, vốn sản xuất là yếu tố không thể thiếu để người dân biến ý tưởng sinh kế thành mô hình kinh tế cụ thể. Đến nay, tổng dư nợ tín dụng chính sách trên địa bàn xã đạt gần 141 tỷ đồng, được triển khai thông qua 61 tổ tiết kiệm và vay vốn tại 21 thôn. Riêng các tổ chức đoàn thể quản lý 14 tổ tiết kiệm và vay vốn với hơn 630 khách hàng.

Nguồn vốn ưu đãi đã giúp người dân có thêm điều kiện đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, mở rộng dịch vụ và phát triển kinh tế hộ. Khi nguồn vốn được kết hợp với kiến thức sản xuất, nhiều hộ có thêm cơ hội tạo việc làm, tăng thu nhập và từng bước cải thiện đời sống.

Không chỉ dựa vào nông nghiệp, Mường Động đang mở rộng không gian phát triển sang công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ. Trên địa bàn hiện có 38 doanh nghiệp hoạt động ổn định, tập trung vào các lĩnh vực như chăn nuôi lợn đen sinh sản, gà H’Mông thương phẩm, gà đồi, vận tải, xây dựng và thương mại.

Các doanh nghiệp như Công ty TNHH Anh Dũng 28 ở thôn Đông Bắc, Công ty TNHH Xây dựng, vận tải Quang Trọng ở thôn Kim Đức, Công ty TNHH Tuấn Mường Động ở thôn Đồng Ngoài... đang góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương. Một số xưởng may cũng tạo thêm việc làm tại chỗ, giúp lao động nông thôn có nguồn thu nhập ổn định hơn.

Trong 6 tháng đầu năm, xã đã giải quyết việc làm cho 197 lao động, trong đó 4 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh địa phương đang tìm kiếm thêm những hướng đi mới để giảm sức ép việc làm trong khu vực nông nghiệp.

Những nỗ lực đó đã góp phần tạo chuyển biến tích cực về đời sống. Tính đến cuối năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 49,3 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 13,64%.

Theo bà Lý Thị Khánh, Trưởng Phòng Kinh tế xã Mường Động, năm 2026, địa phương đặt mục tiêu nâng thu nhập bình quân đầu người lên 53,4 triệu đồng/năm và giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn 5,59%.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Mường Động tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao giá trị các sản phẩm OCOP; đồng thời quy hoạch các cụm tiểu thủ công nghiệp tại những vị trí thuận lợi về giao thông để thu hút đầu tư và tạo thêm việc làm.

Địa phương cũng xúc tiến đầu tư, kêu gọi dòng vốn ngoài ngân sách nhằm khai thác tiềm năng dịch vụ, thương mại và tài nguyên khoáng nóng tại các thôn Mường Thao, Đồng Ngoài. Nếu được khai thác hiệu quả, đây có thể trở thành hướng phát triển mới, góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Giảm nghèo ở Mường Động vì vậy đang được đặt trong một cách tiếp cận rộng hơn: tạo việc làm, tăng khả năng tiếp cận vốn, nâng cao kỹ năng sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ. Khi người dân có sinh kế ổn định và có khả năng tự tạo thu nhập, công tác giảm nghèo mới tạo được nền tảng lâu dài.

Cùng với việc triển khai các chủ trương, chính sách giảm nghèo, Mường Động tiếp tục huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng xã hội, lồng ghép các nguồn lực xã hội hóa để chăm lo an sinh, hỗ trợ hộ khó khăn và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Từ những mô hình sản xuất cụ thể đến nguồn vốn tín dụng chính sách, từ đào tạo nghề đến tạo việc làm tại chỗ, Mường Động đang từng bước hình thành những nền tảng sinh kế mới. Đây sẽ là cơ sở để địa phương tiếp tục nâng cao thu nhập, giảm nghèo đa chiều và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong những năm tới.