Đồng Tháp phát triển mô hình kinh tế tập thể "Xanh-Số-Tuần hoàn"

Đồng Tháp phát triển mô hình kinh tế tập thể "Xanh-Số-Tuần hoàn"

Thứ năm, 1/10/2026, 06:07 (GMT+7)
logo Nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026 - 2030 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành kế hoạch hành động với nhiều giải pháp trọng tâm. Tỉnh tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về đất đai, vốn tín dụng, đồng thời chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình kinh tế tập thể "Xanh - Số - Tuần hoàn".
dong-thap-01_1790437519.jpg
Nông dân xã Tân Phước 3, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch dứa. (Ảnh: Công Trí/TTXVN)

Bức tranh đa sắc và những mô hình liên kết chuỗi giá trị

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, đến 30/6/2026, toàn tỉnh có 541 hợp tác xã (HTX), trong đó có 7 HTX nông nghiệp thành lập mới, ngưng hoạt động 123 HTX. Ước đến cuối năm 2026, toàn tỉnh có 20 HTX thành lập mới. Tổng doanh thu của khối HTX đạt 2.229,2 tỷ đồng, bình quân đạt 4,12 tỷ đồng/HTX. Trong đó, tổng lợi nhuận 6 tháng đầu năm đạt bình quân 202 triệu đồng/HTX. Số HTX hoạt động hiệu quả đạt 378 HTX.

UBND tỉnh Đồng Tháp đánh giá, hoạt động của các HTX, tổ hợp tác thời gian qua đã tạo nhiều chuyển biến tích cực đối với thành viên và kinh tế hộ thành viên. Việc phát triển HTX gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã góp phần tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, nâng cao hiệu quả hoạt động của kinh tế tập thể; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa và chuyển đổi số trong sản xuất, thực hiện sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc, xây dựng mã số vùng trồng và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Qua đó góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thành viên.

dong-thap-6_1790437277.jpg
Triển khai mô hình "3 giảm, 2 tăng" trong vụ lúa Hè Thu trên quy mô 100ha tại xã Tân Điền, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh baochinhphu.vn

Đến nay, toàn tỉnh Đồng Tháp đã ghi nhận 273 HTX nông nghiệp thực hiện liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và cung ứng dịch vụ với các doanh nghiệp thông qua hợp đồng kinh tế. Nhờ đó, nhiều mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao, tuần hoàn và tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế đã hình thành.

Cụ thể, ở lĩnh vực lúa gạo, các đơn vị như HTX Nông nghiệp Tân Bình, HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thắng Lợi đã tiên phong ứng dụng thiết bị bay không người lái, công nghệ GIS, kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD), tiêu chuẩn lúa bền vững (SRP) và tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cũng hợp tác với Tổ chức Rikolto International (Vương quốc Bỉ) triển khai dự án phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững đến năm 2035.

Ở mảng cây ăn trái và nông sản đặc sản, HTX Nông nghiệp Hiệp Đức, HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp thực hiện sản xuất VietGAP, cấp mã số vùng trồng, đầu tư kho lạnh sơ chế và phát triển sản phẩm OCOP 4 sao phục vụ xuất khẩu. Bên cạnh đó là các mô hình rau an toàn ứng dụng nhà màng, tưới tự động (HTX Rau an toàn Tân Đông, Thạnh Hưng, HTX Rau quả Long Thuận...) hay mô hình tích hợp "sen - cá" tại xã Phương Thịnh, phường Cao Lãnh gắn với chuỗi giá trị chế biến sâu.

Về chuyển đổi số, trong 6 tháng đầu năm 2026, các HTX trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đã được hỗ trợ tham gia 11 sự kiện hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế, trưng bày hơn 600 sản phẩm OCOP. Đồng Tháp cũng ghi dấu ấn khi triển khai dự án phối hợp với Vương quốc Bỉ “Xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho hộ sản xuất nhỏ tại Đồng Tháp đến năm 2035”, nâng cao giá trị và gia tăng, phát triển chuỗi lúa gạo theo hướng bền vững.

Nhìn thẳng vào những "điểm nghẽn" tồn tại

Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND tỉnh Đồng Tháp cũng thẳng thắn nhìn nhận khu vực kinh tế tập thể vẫn đối mặt với không ít rào cản.

Nguồn lực tài chính của nhiều HTX còn hạn chế, vốn điều lệ nhỏ nên việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, quỹ đất phục vụ hoạt động của HTX còn thiếu, nhiều HTX chưa có trụ sở làm việc ổn định hoặc thiếu mặt bằng xây dựng nhà xưởng, kho bãi; việc thực hiện thủ tục đất đai kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng sản xuất.

Ngoài ra, năng lực quản trị ở một số HTX chưa đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới; quy mô tổ hợp tác đa phần nhỏ lẻ. Toàn tỉnh vẫn còn một số HTX, tổ hợp tác ngừng hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả cần được xử lý dứt điểm.

Để khắc phục hạn chế và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, UBND tỉnh Đồng Tháp đã xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện, xác định kinh tế tập thể phải thực sự trở thành lực lượng sản xuất quan trọng trong cơ cấu kinh tế, là công cụ hữu hiệu để thực hiện các mục tiêu về phát triển bền vững, công bằng xã hội, xây dựng nông thôn mới và thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tháo gỡ vướng mắc về đất đai và thủ tục hành chính: Chủ trì phối hợp hỗ trợ giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các HTX; tham mưu giải quyết các vướng mắc về đất đai và tài sản gắn liền với đất khi tiến hành giải thể các HTX ngừng hoạt động.

Đồng thời, khơi thông nguồn vốn tín dụng và hỗ trợ tài chính. UBND tỉnh Đồng Tháp dự kiến bố trí 13,943 tỷ đồng từ nguồn vốn chi thường xuyên năm 2027 cho công tác phát triển kinh tế tập thể. Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 13 được giao nhiệm vụ chỉ đạo xử lý nợ quá hạn, nợ xấu, đồng thời tạo điều kiện cho HTX tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Tỉnh cũng tiếp tục lồng ghép triển khai Chương trình hỗ trợ vay vốn không lãi suất tối đa 1 tỷ đồng/HTX từ Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup).

Bên cạnh đó, Đồng Tháp thúc đẩy chuyển đổi Số - Xanh - Tuần hoàn và nâng cao năng lực quản trị, triển khai các chính sách hỗ trợ HTX áp dụng phần mềm quản trị, kế toán, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử. Phấn đấu đến năm 2027, nâng tổng số cán bộ quản lý HTX lên 2.865 người, trong đó cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt 828 người.

Ngoài ra, Đồng Tháp cũng tăng cường quản lý Nhà nước, thanh tra, kiểm tra. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành và UBND cấp xã/phường quyết liệt rà soát, thực hiện giải thể dứt điểm các HTX ngừng hoạt động, không còn khả năng củng cố theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2023. Liên minh HTX tỉnh phát huy vai trò cầu nối, thường xuyên tổ chức đối thoại để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở.

Với sự chỉ đạo quyết liệt từ UBND tỉnh Đồng Tháp và sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành, khu vực kinh tế tập thể tỉnh Đồng Tháp kỳ vọng sẽ có bước bứt phá mạnh mẽ, trở thành nền tảng vững chắc đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của địa phương.

UBND tỉnh Đồng Tháp sẽ tập trung đưa nghị quyết vào cuộc sống, chuyển nguồn lực thành công trình, chính sách thành kết quả và kết quả thành lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Ngày 25/9, tại Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh Đồng Tháp khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thống nhất thông qua 24 nghị quyết tạo cơ sở để triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời gian tới.

Các nghị quyết liên quan đến nhiều lĩnh vực như: Hoàn thiện cơ chế, chính sách, định mức chi ngân sách; chế độ hỗ trợ đối với lực lượng ở cơ sở và các đối tượng an sinh xã hội; phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh tế hợp tác, quản lý đất đai, hạ tầng kỹ thuật; phân bổ nguồn lực cho các Chương trình mục tiêu quốc gia và kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030.

Nhiều mô hình nông nghiệp sinh thái hiệu quả được triển khai đến cơ sở

Phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái là một trong những nội dung được quan tâm trong quá trình thúc đẩy kinh tế nông nghiệp và tận dụng phụ phẩm như một nguồn lợi để gia tăng chuỗi giá trị, giúp tăng thu nhập của nông dân. Ðồng thời đáp ứng yêu cầu sử dụng tiết kiệm tài nguyên, giải quyết ô nhiễm môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, phát triển nông nghiệp xanh trở thành xu thế tất yếu để Ðồng Tháp duy trì tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống, đồng thời thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tỉnh ủy Ðồng Tháp đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, cụ thể hóa “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050” và các kế hoạch hành động của Chính phủ nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn. UBND tỉnh xây dựng Ðề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Kế hoạch thực hiện Ðề án phát triển bền vững một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ÐBSCL đến năm 2030; đồng thời lồng ghép mục tiêu chuyển đổi xanh vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Ðến nay, toàn tỉnh đã có 2.433 mã vùng trồng với diện tích 217.589 ha và 390 mã số cơ sở đóng gói; 541 cơ sở nuôi được cấp mã số ao nuôi với diện tích 1.965,4 ha; 19 cơ sở chăn nuôi đạt chứng nhận an toàn dịch bệnh; tỷ lệ xử lý chất thải chăn nuôi đạt 88%. Hiện, có 12.060 ha cây trồng và 2,1 triệu con gia súc, gia cầm được chứng nhận sản xuất theo GAP, hữu cơ; diện tích nuôi đạt các tiêu chuẩn ASC, GlobalGAP, BAP, VietGAP là 610 ha.

anh-dong-thap_1790415790.jpg
Nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được thúc đẩy ở Đồng Tháp. Ảnh minh họa

Nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được thúc đẩy, với 22 hệ thống giám sát sâu rầy thông minh tại các vùng sản xuất lúa; 177 cơ sở chăn nuôi ứng dụng công nghệ như chuồng lạnh, hệ thống cho ăn tự động, xử lý chất thải thành phân hữu cơ.

Đồng Tháp đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, phát triển nền nông nghiệp xanh, sinh thái theo hướng hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu và gia tăng giá trị bền vững cho người dân.

Ðồng Tháp đang triển khai Ðề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng ÐBSCL đến năm 2030”, dự kiến đến năm 2030 đạt 190.500 ha. Ðồng thời thực hiện mô hình thí điểm sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại xã Mỹ Quí.

Cùng với đó, các mô hình sản xuất “thuận thiên” được đẩy mạnh như lúa - tôm, lúa - cá, lúa - sen, đồng sen gắn với du lịch; các mô hình VietGAP, hữu cơ như xoài, mít, nhãn, nho, sầu riêng… gắn với kinh tế tuần hoàn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và bảo vệ môi trường.

Phấn đấu trở thành tỉnh kiểu mẫu về nông nghiệp sinh thái xanh bền vững

Là tỉnh thuộc vùng ÐBSCL, sau sáp nhập, Ðồng Tháp có điều kiện sinh thái đa dạng với cả vùng nước ngọt, lợ và mặn; diện tích đất nông nghiệp trên 460 ngàn ha. Tỉnh tiếp tục thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng chuyên sâu, thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu.

Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ðồng Tháp cho biết, địa phương đang trình Chính phủ phê duyệt Ðề án đưa Ðồng Tháp trở thành tỉnh tiên phong, kiểu mẫu về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh đến năm 2030. Ðồng thời triển khai các dự án phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, chuyển đổi nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu.

Phát triển nông nghiệp Ðồng Tháp theo phương châm “thượng tôn quy luật tự nhiên”, sử dụng hiệu quả tài nguyên, hạn chế can thiệp quá mức. Tỉnh tập trung tổ chức lại sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng; bố trí mùa vụ hợp lý giữa các vùng sản xuất 2 vụ lúa, 1 vụ lúa - 1 thủy sản hoặc 2 lúa - 1 màu, phù hợp điều kiện sinh thái. Ðồng thời phát triển các vùng cây ăn trái, rau màu gắn với du lịch nông nghiệp.

Ðồng Tháp tiếp tục nhân rộng các mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Chuyển đổi số trong nông nghiệp được xác định là giải pháp đột phá, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng nâng cao năng lực hợp tác xã, tổ hợp tác, hội quán để lan tỏa các mô hình nông nghiệp xanh, thuận thiên, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững         

                           

Minh Tuấn