Ngày 29/11/2024, Luật Địa chất và Khoáng sản (Luật số 54/2024/QH15) đã được Quốc hội khóa XV thông qua. Luật Địa chất và Khoáng sản được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản, đưa khoáng sản trở thành nguồn lực xứng tầm trong phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Theo Cục Khoáng sản Việt Nam, ngày 18/2/2025 tại Hội trường Khách sạn Han Vet Đồ Sơn, địa chỉ: Trung tâm 1, phường Đồ Sơn thành phố Hải Phòng sẽ diễn ra Hội thảo Chính sách, pháp luật về địa chất, khoáng sản.

Việc tích hợp công nghệ viễn thám trong hoạt động khai thác mỏ đã cách mạng hóa ngành công nghiệp có lịch sử lâu đời này. Từ lựa chọn địa điểm đến đánh giá sau khai thác mỏ, những kỹ thuật viễn thám tiên tiến đã góp phần nâng cao hiệu quả, an toàn và trách nhiệm môi trường. Cùng với sự phát triển của ngành khai thác mỏ, viễn thám sẽ tiếp tục đóng vai trò là nền tảng trong quá trình chuyển đổi của ngành, cho phép các nhà khai thác mỏ, khai thác tài nguyên có trách nhiệm trong khi giảm thiểu tác động tới môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững trong tương lai.

Tài nguyên địa chất, khoáng sản không chỉ là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước mà còn là nguồn dự trữ lâu dài của quốc gia cần được quản lý tập trung, thống nhất; khai thác, sử dụng bền vững, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả. Trong quá trình chuyển hoá giá trị địa chất và tài nguyên khoáng sản thành các nguồn lực cho xây dựng và phát triển đất nước, ngành Địa chất, Khoáng sản Việt Nam đã tham mưu cho Đảng, Nhà nước ban hành và từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về địa chất, khoáng sản phù hợp với từng giai đoạn.

Ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Cục Khoáng sản Việt Nam (Bộ TN&MT) đã xây dựng kế hoạch chi tiết để triển khai thi hành Luật. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật dưới Luật, bao gồm các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Năm 2024, Cục Viễn thám quốc gia đã tập trung cho việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được Bộ TN&MT giao như: Nghị định về viễn thám, các quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực viễn thám; xây dựng báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển viễn thám quốc gia. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về viễn thám được hoàn thiện, đồng bộ với hệ thống pháp luật về tài nguyên môi trường và các lĩnh vực khác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các chiến lược, chương trình, đề án, dự án trong lĩnh vực viễn thám.

Cùng với chiều dài phát triển của lịch sử đất nước, công tác đo đạc và bản đồ Việt Nam với truyền thống lâu đời đã để lại nhiều dấu ấn và thành quả quan trọng. Bản đồ Việt Nam đã được sử dụng như một công cụ để quản lý đất nước từ năm 1490 thời Hồng Đức nhà Lê. Nhân dịp Xuân mới, phóng viên Tạp chí TN&MT đã có cuộc trò chuyện với TS. Hoàng Ngọc Lâm - Cục trưởng Cục ĐĐ, BĐ&TTĐL Việt Nam về những thành tựu nổi bật của Ngành trong suốt hơn 6 thập kỷ qua và những định hướng phát triển trong giai đoạn tới.

Ngày 10/2 tại Hà Nội, hội thảo "Bể ngầm lưu trữ nước bằng nhựa: Giải pháp thu gom nước mưa kiểm soát ngập lụt và tái sử dụng nước đô thị" đã diễn ra với gần 50 đại biểu từ nhiều lĩnh vực tham dự. Sự kiện do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp cùng Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (Bộ Tài nguyên và Môi trường) và các đối tác tổ chức. Tại đây, các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản trong việc ứng dụng công nghệ bể ngầm lưu trữ nước nhằm giảm thiểu ngập lụt, bổ cập nước ngầm và tái sử dụng nước đô thị. Hội thảo cũng thảo luận về các giải pháp nhằm thúc đẩy áp dụng rộng rãi công nghệ này tại Việt Nam.

Ngày 1/7/2025 Luật Địa chất và Khoáng sẽ có hiệu lực và đánh dấu một bước tiến lớn trong công tác quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên khoáng sản.

Thời gian qua, Việt Nam đã thực hiện thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản đúng quy định, công khai, kịp thời. Tuy nhiên, vẫn còn một số bất cập, hạn chế trong quá trình thực hiện. Để tài nguyên khoáng sản đóng góp tối ưu vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với quá trình khai thác khoáng sản hợp lý, hiệu quả thì Việt Nam cần tham khảo công tác này ở một số quốc gia. 

Tăng cường nguồn lực thực hiện công tác điều tra cơ bản địa chất; ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến, hiện đại trong thăm dò, khai thác khoáng sản là một trong những nhiệm vụ, giải pháp được nêu ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, nhấn mạnh việc ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước kết hợp huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong xã hội cho công tác điều tra cơ bản địa chất, khoáng sản, đánh giá tiềm năng khoáng sản phục vụ quy hoạch thăm dò, khai thác. Đồng thời, khuyến khích đầu tư, đổi mới đồng bộ công nghệ, thiết bị tiên tiến, hiện đại, thân thiện với môi trường cho công tác điều tra cơ bản tài nguyên địa chất, khoáng sản.

Chiều 5-2, UBND TP Hà Nội đã có thông cáo báo chí về kết luận, chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh đối với báo cáo về phương án bổ cập nước vào sông Tô Lịch nhằm cải thiện môi trường.

Đảng và Nhà nước ta luôn xác định “nước là tài nguyên đặc biệt quan trọng, là thành phần thiết yếu của sự sống và môi trường, quyết định sự tồn tại, phát triển bền vững của đất nước”. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quy định “nước là tài sản đặc biệt quí giá”. Các chính sách, thể chế về tài nguyên nước đang được hoàn thiện là cơ sở để quản lý một cách bài bản và có tầm chiến lược.

Sáng 4/2, tại Hà Nội, Thứ trưởng Trần Quý Kiên đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ xây dựng các văn bản triển khai thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản. Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo Cục Khoáng sản Việt Nam; Cục Địa chất Việt Nam; Văn phòng Hội đồng Đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia và đại diện Vụ Pháp chế.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Hà Nội quyết định và thực hiện dự án bổ cập nước sông Hồng vào sông Tô Lịch theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Cát biển là vật liệu bở rời dạng hạt có nguồn gốc tự nhiên được tích tụ ở môi trường biển thuộc phạm vi từ ranh giới cửa sông ra phía biển. Và, ranh giới cửa sông là nơi tiếp giáp giữa sông và biển được xác định bởi đường thẳng nối liền các điểm ngoài cùng của mực nước triều thấp nhất trong nhiều năm ở hai bên bờ sông.

Ngay đầu năm 2025, hàng loạt các quy định mới liên quan đến kỹ thuật điều tra, đánh giá tài nguyên và thăm dò khoáng sản đất hiếm, khoáng sản cát biển sẽ chính thức có hiệu lực.