Cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý, yêu cầu cấp thiết hiện nay là hình thành hạ tầng giao dịch, nâng cao năng lực doanh nghiệp, tạo cung – cầu và xây dựng tín hiệu giá đủ sức thúc đẩy giảm phát thải.

Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050” được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng trong quá trình xanh hóa ngành Trồng trọt, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội hình thành thị trường sản phẩm phát thải thấp và tín chỉ carbon trong nông nghiệp.

Ngày 31/7, tại Thanh Hóa, Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội thảo thực hiện Dự án "Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050". Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đang trực tiếp triển khai mô hình sản xuất lúa phát thải thấp.

Ngày nay, giảm phát thải khí nhà kính trong chăn nuôi không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để Việt Nam hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Là một trong những ngành phát thải lượng lớn khí nhà kính, chăn nuôi đang đứng trước áp lực phải chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với PGS, TS. Đinh Văn Dũng, Trưởng Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông lâm (Đại học Huế).

Sau hơn ba thập kỷ tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới trong lộ trình thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ tầng ô-dôn và giảm phát thải khí nhà kính. Những yêu cầu về loại trừ dần các chất HCFC, giảm tiêu thụ HFC theo Bản sửa đổi Kigali không chỉ đòi hỏi chuyển đổi công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu tăng cường năng lực quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp.

Dù mang lại vận hội mới, kinh tế carbon đặt hơn 2.000 doanh nghiệp Việt trước áp lực sinh tồn khắt khe từ các quy định như CBAM. Thách thức này càng lớn khi thị trường thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực xanh chất lượng cao để vận hành cuộc chơi.

Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng mở ra một hành lang pháp lý mới cho việc hình thành, quản lý và giao dịch tín chỉ các-bon rừng tại Việt Nam. Từ xây dựng dự án CO₂ rừng, đo đạc, báo cáo, thẩm định, cấp tín chỉ, xác nhận lượng tín chỉ được cung ứng, đến quản lý nguồn thu và tổ chức trao đổi, chuyển nhượng, chính sách mới hướng tới mục tiêu đưa giá trị hấp thụ các-bon của rừng trở thành nguồn lực tài chính xanh, minh bạch, có trách nhiệm và quay trở lại phục vụ rừng, người giữ rừng.

Khi Nghị định số 180/2026/NĐ-CP mở hành lang pháp lý cho dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng đi vào thị trường, yêu cầu đặt ra tiếp theo là phải chuẩn hóa cách tạo lập, đo đếm, xác minh và phát hành tín chỉ. Từ phần trình bày của ông Vũ Tấn Phương, Giám đốc Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC), Dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về tín chỉ các-bon rừng không chỉ là một bộ yêu cầu kỹ thuật, mà còn là “hàng rào” bảo vệ tính minh bạch, khả năng truy xuất và uy tín của tín chỉ các-bon rừng Việt Nam.

Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh, Việt Nam có đầy đủ cơ sở để biến mục tiêu Net Zero thành hiện thực. Đây không chỉ là thực hiện trách nhiệm đối với cộng đồng quốc tế, mà quan trọng hơn là tạo dựng nền tảng cho một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hùng cường và thịnh vượng.

Thứ trưởng Lê Công Thành nêu rõ cần tiếp tục triển khai các định hướng lớn trong lộ trình đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đó là hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon, bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển dịch năng lượng xanh, bền vững, thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các ngành kinh tế, phát huy vai trò của các hệ sinh thái tự nhiên trong hấp thụ và lưu giữ carbon.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gây tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống và Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động rõ rệt nhất, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững, tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với công bằng, tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và đổi mới sáng tạo.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn thắng nhấn mạnh, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng là một trong những định hướng trọng tâm của lộ trình Net Zero. Việt Nam sẽ thực hiện đồng bộ, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường, xử lý hiệu quả các nguồn ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên. Thúc đẩy mạnh mẽ mô hình kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh trong sản xuất và tiêu dùng nhằm hình thành nền kinh tế phát thải thấp.

Với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu, Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Kế hoạch đặt ra những mục tiêu cụ thể, gắn giảm phát thải với nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Sáng ngày 17/6, tại Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh diễn ra Hội thảo “Chuyển động xanh: Từ chính sách đến tạo dựng giá trị trên thị trường các-bon xanh dương tại Việt Nam”, thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Hiện nay, các yêu cầu về giảm phát thải carbon ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với hoạt động sản xuất, thương mại và xuất khẩu, việc ứng dụng nền tảng số vào kiểm kê khí nhà kính đang mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Không chỉ giúp đáp ứng quy định pháp luật, công nghệ số còn hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị phát thải, tối ưu hóa sản xuất và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Việc Montclair (thành viên Annam Group) đạt chứng nhận Trung hòa Carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1:2023 không chỉ là một cột mốc của doanh nghiệp mà còn là tín hiệu tích cực cho lộ trình Net Zero 2050 của Việt Nam.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Không chỉ mở ra cơ hội chuyển hóa giá trị sinh thái của rừng thành nguồn lực kinh tế mới, Nghị định còn đặt nền móng để ngành lâm nghiệp tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính khí hậu toàn cầu. Xung quanh những cơ hội, thách thức và yêu cầu đặt ra trong quá trình hiện thực hóa thị trường các-bon rừng, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với GS, TS. Phạm Văn Điển, Phó Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam.