Thế giới đang bước vào thời kỳ cách mạng công nghiệp lần thứ tư việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), viễn thám, nền tảng số và IoT... vào công tác chuyển đổi số trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, đặc biệt là quy hoạch sử dụng đất đai trở nên ngày càng cần thiết và cấp bách. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với PGS, TS. Nguyễn Quang Học – Khoa Tài nguyên và Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam về vấn đề này.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng số hóa, liên thông dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; đồng thời từng bước hoàn thiện Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính ngành Nông nghiệp và Môi trường theo mô hình tập trung, thống nhất trên toàn quốc.
Trong giai đoạn mới của kỷ nguyên số, dữ liệu đã trở thành tài nguyên, tư liệu sản xuất quan trọng, năng lượng mới, là mạch máu của nền kinh tế số. Trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã và đang quyết liệt triển khai nhiều nhiệm vụ khó, tồn đọng kéo dài như xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cũng như hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong nhiều lĩnh vực, khí tượng thủy văn cũng bước vào một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Tuy nhiên, theo PGS, TS. Mai Văn Khiêm, AI dù có khả năng xử lý dữ liệu vượt trội vẫn không thể thay thế vai trò của con người trong dự báo thiên tai. Vấn đề cốt lõi không phải là “AI hay dự báo viên”, mà là cách kết hợp hai yếu tố này để nâng cao chất lượng dự báo, kéo dài thời gian cảnh báo sớm và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
Giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu phát triển mới, đó là phải tăng tốc để phấn đấu tăng trưởng “hai con số”, nâng sức chống chịu trước bất định toàn cầu. Vì vậy, chúng ta cần hành động với tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia, dân tộc; đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước.