Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các thách thức môi trường ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động” được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Diễn đàn được tổ chức vào sáng ngày 05/6 tại phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An. Sự kiện kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy việc đưa các cam kết, chiến lược và chính sách về môi trường, khí hậu đi vào thực tiễn, tạo động lực cho quá trình phát triển xanh, bền vững của đất nước.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”
Trong khuôn khổ của Diễn đàn, có nhiều bài tham luận chuyên sâu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ “cam kết” sang “hành động thực chất”, coi đây là chìa khóa để giải quyết hiệu quả các thách thức môi trường và biến đổi khí hậu hiện nay. Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế. Thành công không chỉ phụ thuộc vào chính sách đúng, mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện hiệu quả với sự tham gia thực chất của tất cả các chủ thể.Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định: Trong thời gian tới, Nghệ An sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về môi trường. Cùng với đó, tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.Tham luận tại Diễn đàn, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan chủ trì soạn thảo đã rất khẩn trương, nghiêm túc và bài bản trong quá trình soạn thảo Dự án Luật Bảo vệ môi trường nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ. Đặc biệt, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn với trách nhiệm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Các quy định về thẩm quyền phải gắn với trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu địa phương trong công tác bảo vệ môi trường, đúng tinh thần là “chịu trách nhiệm về ô nhiễm xảy ra trên địa bàn”.TS. Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường trong bài tham luận “Một số điểm mới trong dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật bảo vệ môi trường năm 2020” khẳng định: Luật BVMT 2020 đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước sau hơn 05 năm triển khai (giấy phép môi trường, EPR, thị trường các-bon...). Việt Nam bước vào thời kỳ phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Một số quy định chưa theo kịp yêu cầu chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế; ứng dụng công nghệ số còn hạn chế; các công cụ kinh tế chưa phát huy đầy đủ hiệu quả. Quan điểm xây dựng dự thảo luật dựa trên 3 nền tảng quan trọng: Tổng kết, đánh giá toàn diện, trên cơ sở cập nhật, bổ sung kết quả giám sát tối cao của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trong năm 2025; Kế thừa và phát huy các chính sách tiến bộ của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Thể chế hóa chủ trương của Đảng, bám sát Nghị quyết Đại hội XIV về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.Tại phiên Tọa đàm hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính PGS, TS. Lý Bích Thủy - Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam hiện nay ngày càng đáng lo ngại. Để có thể cải thiện chất lượng bầu không khí trong thời gian tới, đây không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của bất kỳ ai, mà đòi hỏi một nỗ lực tổng thể và toàn diện. Cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, kết hợp với sự phối hợp đồng bộ giữa các địa phương, doanh nghiệp và hành động cụ thể từ cấp cơ sở như phường, xã, kết hợp cùng ý thức của mỗi người dân.
Thứ trưởng Lê Công Thành (ngoài cùng bên trái) và Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch (ngoài cùng bên phải) vinh danh các đơn vị đồng hành
Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 khẳng định vai trò là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, nơi các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng cùng trao đổi, chia sẻ và thống nhất nhận thức về các vấn đề môi trường và khí hậu của đất nước. Thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn là: “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là chủ đề của một sự kiện, mà là yêu cầu đặt ra đối với toàn bộ quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay.
Sau khi Quyết định 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam hết hiệu lực từ ngày 1/1/2021, việc phát triển điện mặt trời mái nhà với mục đích tự sử dụng, tự sản tự tiêu (không bán lên lưới điện quốc gia) đang gặp nhiều vướng mắc. Vì vậy, việc xây dựng chính sách mới để không tạo khoảng trống pháp lý cho phát triển điện mặt trời mái nhà là vô cùng cần thiết.
Sau mỗi kỳ nghỉ lễ, những bãi rác khổng lồ lại ám ảnh công nhân môi trường. Điều này cho thấy, bên cạnh việc nâng cao hơn nữa ý thức của người dân, thì rất cần các chế tài xử lý nghiêm khắc để không còn tái diễn hành vi xả rác bừa bãi nơi công cộng.
Mặt nước trên Sông Bé (Bình Dương) xuất hiện bọt dày đặc, trông giống như lớp bê tông đông cứng. Vào cuộc kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện nguyên nhân là một trại heo nuôi 15.500 con, xả thải trực tiếp ra sông.
Ngày 1/1/2024, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Bình Dương cho biết, đã tiến hành kiểm tra và phát hiện một trang trại chăn nuôi lợn ở huyện Phú Giáo (tỉnh Bình Dương) có dấu hiệu xả chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý ra Sông Bé.