Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các thách thức môi trường ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động” được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Diễn đàn được tổ chức vào sáng ngày 05/6 tại phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An. Sự kiện kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy việc đưa các cam kết, chiến lược và chính sách về môi trường, khí hậu đi vào thực tiễn, tạo động lực cho quá trình phát triển xanh, bền vững của đất nước.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”
Trong khuôn khổ của Diễn đàn, có nhiều bài tham luận chuyên sâu có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ “cam kết” sang “hành động thực chất”, coi đây là chìa khóa để giải quyết hiệu quả các thách thức môi trường và biến đổi khí hậu hiện nay. Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế. Thành công không chỉ phụ thuộc vào chính sách đúng, mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện hiệu quả với sự tham gia thực chất của tất cả các chủ thể.Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định: Trong thời gian tới, Nghệ An sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về môi trường. Cùng với đó, tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.Tham luận tại Diễn đàn, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan chủ trì soạn thảo đã rất khẩn trương, nghiêm túc và bài bản trong quá trình soạn thảo Dự án Luật Bảo vệ môi trường nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ. Đặc biệt, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn với trách nhiệm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Các quy định về thẩm quyền phải gắn với trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu địa phương trong công tác bảo vệ môi trường, đúng tinh thần là “chịu trách nhiệm về ô nhiễm xảy ra trên địa bàn”.TS. Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường trong bài tham luận “Một số điểm mới trong dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật bảo vệ môi trường năm 2020” khẳng định: Luật BVMT 2020 đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước sau hơn 05 năm triển khai (giấy phép môi trường, EPR, thị trường các-bon...). Việt Nam bước vào thời kỳ phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Một số quy định chưa theo kịp yêu cầu chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế; ứng dụng công nghệ số còn hạn chế; các công cụ kinh tế chưa phát huy đầy đủ hiệu quả. Quan điểm xây dựng dự thảo luật dựa trên 3 nền tảng quan trọng: Tổng kết, đánh giá toàn diện, trên cơ sở cập nhật, bổ sung kết quả giám sát tối cao của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trong năm 2025; Kế thừa và phát huy các chính sách tiến bộ của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Thể chế hóa chủ trương của Đảng, bám sát Nghị quyết Đại hội XIV về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.Tại phiên Tọa đàm hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính PGS, TS. Lý Bích Thủy - Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam hiện nay ngày càng đáng lo ngại. Để có thể cải thiện chất lượng bầu không khí trong thời gian tới, đây không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của bất kỳ ai, mà đòi hỏi một nỗ lực tổng thể và toàn diện. Cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, kết hợp với sự phối hợp đồng bộ giữa các địa phương, doanh nghiệp và hành động cụ thể từ cấp cơ sở như phường, xã, kết hợp cùng ý thức của mỗi người dân.
Thứ trưởng Lê Công Thành (ngoài cùng bên trái) và Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch (ngoài cùng bên phải) vinh danh các đơn vị đồng hành
Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 khẳng định vai trò là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, nơi các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng cùng trao đổi, chia sẻ và thống nhất nhận thức về các vấn đề môi trường và khí hậu của đất nước. Thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn là: “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là chủ đề của một sự kiện, mà là yêu cầu đặt ra đối với toàn bộ quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay.
Cùng với sự phát triển của khoa học hiện đại, công nghệ viễn thám đã phát triển và đang trở thành công nghệ ứng dụng phục vụ đa ngành, đa lĩnh vực và trở thành một trong các hướng đi chủ đạo nhằm phục vụ quản lý tài nguyên thiên nhiên và giám sát môi trường thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Góp phần vào nỗ lực ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu tại Việt Nam, Chương trình Thúc đẩy Tài chính Khí hậu (CFA) Việt Nam công bố 11 dự án được chọn tham gia vào Giai đoạn hai của Chương trình.
Hiện nay, tác động của biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, thời tiết, thiên tai ngày càng bất thường. Tình trạng xâm nhập mặn ở Ðồng bằng sông Cửu Long thời gian qua đang có xu thế tăng theo kỳ triều cường. Ngoài ra, khu vực miền trung và Tây Nguyên cũng có thể xảy ra hạn hán, thiếu nước ngọt cục bộ, ảnh hưởng đến sản xuất, sinh hoạt của nhân dân trong mùa khô.
Tại thành phố Hồ Chí Minh, lượng nước thải đô thị phát sinh khoảng 1,5 triệu m3/ngày. Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý chỉ đạt 12,6%, còn lại 87,4% xả thẳng ra kênh, rạch
Ngày 1/4/2021, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 524/QÐ-TTg phê duyệt Ðề án “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025”. Ðến nay, sau ba năm triển khai, gần 80% mục tiêu đề ra của Ðề án đã được thực hiện hiệu quả. Mặc dù đạt được nhiều kết quả to lớn, nhưng việc triển khai nhiệm vụ trong hai năm cuối của giai đoạn đang gặp phải không ít khó khăn, đòi hỏi sự nỗ lực lớn của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng xã hội…