Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành đang tạo ra những thay đổi căn bản trong tư duy quản lý và tổ chức thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trên cơ sở các quy định pháp luật mới và tài liệu do Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đưa ra tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2026 (ngày 12/01/2026), bài viết làm rõ những điểm mới nổi bật, qua đó giúp bạn đọc nhận diện đầy đủ định hướng và cách thức triển khai trong thời gian tới.

Ngày 05/01/2026, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An cho biết, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền vừa ký ban hành Văn bản số 14491/UBND-CN về việc tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong công tác xét duyệt, mua bán, cho thuê và thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh. Văn bản nhằm bảo đảm chính sách an sinh xã hội được thực hiện đúng đối tượng, đúng quy định của pháp luật.

Thời gian gần đây, tại một số xã ở Nghệ An xuất hiện tình trạng người dân tự ý tháo dỡ trái phép hàng rào lưới B40 thuộc hành lang an toàn giao thông trên tuyến cao tốc đoạn Diễn Châu – Bãi Vọt để mở lối chăn thả trâu, bò và sản xuất, gây mất an toàn và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Ngày 5/12/2025, tại Hà Nội, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường đã tổ chức Hội thảo Giới thiệu kết quả cập nhật hệ thống thông tin thị trường nông, lâm, thủy sản chủ lực của Việt Nam năm 2025. Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường Nguyễn Anh Phong chủ trì Hội thảo.

Bên cạnh các định hướng, mục tiêu và giải pháp được đưa ra tại Hội nghị công bố Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050”, tiếng nói từ các địa phương - nơi trực tiếp triển khai đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường trân trọng giới thiệu đến bạn đọc những chia sẻ từ: Hà Nội, Lâm Đồng, Đồng Tháp và Tây Ninh phản ánh sinh động thực tiễn triển khai sản xuất giảm phát thải, cho thấy sự chủ động, nỗ lực cũng như những khó khăn cần được tháo gỡ để Đề án đi vào cuộc sống một cách thực chất.

Trong Kỳ 1, chúng ta đã đi sâu phân tích những thành tựu vĩ mô và các nút thắt thể chế cần tháo gỡ sau 06 năm thực hiện Nghị định số 98/2018/NĐ-CP. Với gần 3.000 dự án liên kết được phê duyệt, chính sách này không chỉ dừng lại ở các con số khô khan mà đã thấm sâu vào thực tiễn, tạo ra những mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả, bền vững và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Kỳ báo 2 sẽ tập trung vào những điển hình thành công, nơi Hợp tác xã (HTX) và Doanh nghiệp (DN) trở thành kiến trúc sư cho các chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập cho hàng trăm nghìn nông hộ, đồng thời hiện thực hóa chiến lược phát triển nông nghiệp xanh và hiện đại.

Sau khi phân tích thành tựu (Kỳ 1) và những mô hình điển hình (Kỳ 2), Kỳ báo 3 này tập trung vào phần cốt lõi: Các thách thức mang tính hệ thống đang kìm hãm sự phát triển của gần 3.000 dự án liên kết. Dù Nghị định số 98/2018/NĐ-CP đã tạo ra một "mạng lưới" hợp tác rộng lớn, nhưng những vướng mắc về cơ chế đất đai, tài chính và sự thiếu đồng bộ thể chế vẫn là rào cản lớn. Giải pháp cho giai đoạn tới không chỉ là sửa đổi chính sách mà phải là một cuộc tái cấu trúc toàn diện, xây dựng nền tảng số hóa và củng cố niềm tin giữa các chủ thể, theo định hướng chiến lược của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng.

Nghị định số 98/2018/NĐ-CP được xem là "cú hích thể chế" mạnh mẽ nhất trong thập kỷ qua, chuyển dịch tư duy phát triển nông nghiệp Việt Nam từ "năng suất" sang "chuỗi giá trị". Sau 6 năm thực thi, chính sách này đã kiến tạo nên một mạng lưới hợp tác, liên kết sâu rộng, với gần 3.000 dự án được phê duyệt, tạo ra những vùng nguyên liệu hàng hóa quy mô lớn và nâng cao vị thế của Hợp tác xã (HTX) trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hành trình này không hề bằng phẳng; những rào cản về cơ chế đất đai, vốn và sự chồng chéo pháp lý đang trở thành "điểm nghẽn" cấp bách, buộc ngành nông nghiệp phải bước vào giai đoạn tái cấu trúc chính sách sâu rộng hơn, theo định hướng chiến lược của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT).

Từ tháng 11/2025, nhiều chính sách quan trọng về nông nghiệp và môi trường bắt đầu có hiệu lực, đánh dấu những thay đổi trong định hướng phát triển bền vững, tác động trực tiếp đến sản xuất, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với diện tích đất nông nghiệp được Nhà nước giao cho tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị sự nghiệp và các đơn vị khác đang trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp.

Trong kỷ nguyên chuyển đổi xanh và kinh tế tri thức, công nghệ sinh học đang được xem là “động cơ kép” thúc đẩy nền nông nghiệp hiện đại. Ở Việt Nam, quá trình ứng dụng và thương mại hóa công nghệ sinh học sau 5 năm triển khai Đề án 429/QĐ-TTg (2021-2025) đã tạo nền tảng quan trọng, nhưng vẫn đối mặt với những rào cản về thể chế, nguồn lực và thị trường. Làm thế nào để tri thức khoa học thực sự trở thành sức mạnh của nền nông nghiệp hàng hóa, hướng tới ngành kinh tế sinh học - kinh tế tri thức nông nghiệp?

Ngày 5/11, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã ban hành Quyết định 4651/QĐ-BNNMT thành lập Ban Chỉ đạo của Bộ thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong dòng chảy phát triển nông nghiệp hiện đại, khuyến nông, tưởng chừng chỉ là công tác tuyên truyền kỹ thuật đang được khoác lên mình tầm vóc mới: trở thành hạt nhân tri thức cho quá trình chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của nền nông nghiệp Việt Nam. Quyết định phê duyệt Chiến lược phát triển khuyến nông đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mới được Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 16/10/2025 đã mở ra một hành trình mới, nơi người nông dân không chỉ là “người làm”, mà là người học, người sáng tạo và người làm chủ.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu thực hiện nghiêm tinh thần "6 tăng cường", làm rõ "6 sao" và bảo đảm "6 phải" trong công tác xây dựng pháp luật; kiên quyết không thông qua những dự án luật, dự thảo luật không đủ điều kiện, "không vì tiến độ mà bỏ qua chất lượng".

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính quyết định hỗ trợ 400 tỷ đồng cho các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Ninh khắc phục hậu quả mưa lũ.

Đại diện các hiệp hội ngành hàng trong lĩnh vực nông nghiệp kiến nghị cần đơn giản hóa, rút ngắn thủ tục hoàn thuế, đồng thời ban hành hướng dẫn chi tiết, thống nhất để đảm bảo thực hiện đồng bộ tại các địa phương, tránh tình trạng “mỗi nơi một kiểu”.

Ngày 9.10 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với 8 hiệp hội ngành hàng trong lĩnh vực nông nghiệp tổ chức Hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc về chính sách thuế giá trị gia tăng với ngành nông, lâm, thủy sản”.