Không chỉ canh tác trong mùa mưa, TS. Vũ Hồng Quảng cùng các cộng sự đã mang tới Kobia - khu vực nằm ở phía Bắc Sierra Leone, quốc gia đối mặt với nhiều thách thức về an ninh lương thực, kỹ thuật thâm canh và các giống lúa năng suất cao, tạo nên những vụ mùa bội thu ngay cả trong mùa khô. Đó không chỉ là hành trình gieo trồng những hạt lúa, mà còn là hành trình gieo tri thức Việt, gieo niềm tin vào khoa học cho những người dân nghèo nơi vùng đất Tây Phi xa xôi.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh yêu cầu then chốt là chuyển từ tư duy đăng ký nhiệm vụ phân tán sang xác định và tổ chức thực hiện các bài toán lớn mang tính chiến lược trong lĩnh vực thủy lợi, tài nguyên nước, đê điều và phòng, chống thiên tai; coi đây là nền tảng để hiện đại hóa quản trị, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao hiệu quả điều hành toàn ngành.

Chính phủ Pháp đã quyết định trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm - một trong những huân chương cao quý nhất của nước Cộng hòa Pháp, để ghi nhận những đóng góp xuất sắc của GS, TS. Hoàng Anh Tuấn đối với khoa học, giáo dục và văn hóa. Ông hiện là Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong những năm gần đây việc sử dụng máy bay không người lái (flycam) vào hỗ trợ phát hiện sâu bệnh, theo dõi tình trạng cây trồng và tối ưu hóa việc tưới tiêu, bón phân đã được người nông dân triển khai, nhờ đó, năng suất được nâng cao, chi phí giảm và hoạt động sản xuất trở nên hiện đại, hiệu quả hơn.

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái của cả nước. Với diện tích tự nhiên chiếm trên 27% diện tích cả nước, dân số hơn 11 triệu người, khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên đất đai, khí hậu và đa dạng sinh học phong phú, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp đặc sản, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, do điều kiện địa hình phức tạp, sản xuất còn nhỏ lẻ, hạ tầng chưa đồng bộ, nên để khai thác hiệu quả tiềm năng, khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt, tạo bước đột phá trong phát triển.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ban hành ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững đất nước, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu cơ bản và trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao. Từ thực tiễn nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp, trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, PGS, TS. Nguyễn Duy Phương, Trưởng bộ môn Bệnh học phân tử, Viện Di truyền Nông nghiệp cho rằng, bên cạnh những chuyển động tích cực về cơ chế, điều khiến ông trăn trở nhất hiện nay vẫn là bài toán xây dựng và giữ chân đội ngũ nhà khoa học, đặc biệt là lực lượng trẻ - yếu tố mang tính quyết định đối với khả năng hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết trong dài hạn.

Giai đoạn 2021 – 2025 là thời kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, an ninh môi trường và hướng tới phát triển bền vững. Bám sát chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, hoạt động khoa học và công nghệ (KHCN) của ngành Nông nghiệp và Môi trường đã được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, đạt nhiều kết quả quan trọng, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế – xã hội và công tác quản lý nhà nước.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững, các tổ chức nghiên cứu ứng dụng giữ vai trò ngày càng quan trọng. Sau 5 năm hình thành và phát triển, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Phương Đông (PDIA) từng bước khẳng định vị thế là đơn vị nghiên cứu gắn với thực tiễn, đóng góp nhiều giải pháp khoa học cho phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ngày 27/1/2026, GS, TS. Trần Hồng Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã tiếp đón đoàn Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam cùng các doanh nghiệp Hoa Kỳ do bà Courtney Beale, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, làm trưởng đoàn. Trong buổi làm việc, hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực vệ tinh quan sát trái đất và khoa học công nghệ vũ trụ, cũng như hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nếu Kỳ 1 nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp và nông dân trong hệ sinh thái AI nông nghiệp, thì ở Kỳ 2, ông Abraham Nguyễn Quang Huy - Chủ tịch Hội đồng Liên hiệp Kinh tế Toàn cầu (9S UNION), Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia tiếp tục phân tích những điều kiện nền tảng mang tính quyết định, từ thể chế, dữ liệu đến nguồn lực trong và ngoài nước, nhằm đưa trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trở thành động lực thực chất cho nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường trân trọng giới thiệu đến bạn đọc nội dung cuộc trò chuyện ngay sau đây.

Trong bối cảnh chỉnh sửa gen đã được xác định là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, câu hỏi đặt ra không còn là có nên làm hay không, mà là làm thế nào để làm chủ công nghệ và đưa sản phẩm vào sản xuất. Trao đổi về vấn đề này với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, PGS, TS. Nguyễn Duy Phương, Trưởng bộ môn Bệnh học phân tử, Viện Di truyền Nông nghiệp, cho rằng, chỉ khi Việt Nam đầu tư tập trung, thỏa đáng cho nghiên cứu, đồng thời tháo gỡ những “nút thắt” về pháp lý và nguồn nhân lực, các sản phẩm cây trồng chỉnh sửa gen mới có thể sớm hiện thực hóa, trở thành công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Từ vùng đất vốn được xem là khắc nghiệt về thời tiết, một mô hình trồng lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao đã được hình thành tại Thanh Hóa. Không chỉ chủ động nguồn hoa Tết, mô hình còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị giá trị cao.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang được xem là “hạ tầng quyền lực mới” của thời đại, nông nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang mô hình dựa trên dữ liệu và công nghệ. Trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, ông Abraham Nguyễn Quang Huy - Chủ tịch Hội đồng Liên hiệp Kinh tế Toàn cầu (9S UNION), Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia cho rằng, để AI thực sự đi vào nông nghiệp, điều cốt lõi không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở cách doanh nghiệp và nông dân được đặt vào trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hiện nay, nhu cầu sử dụng dược liệu ngày càng gia tăng, cùng với yêu cầu khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế, việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu đang trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi làm chủ được khoa học công nghệ từ khâu bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống đến xây dựng quy trình trồng, sơ chế, chế biến thì ngành dược liệu mới có thể phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trong bối cảnh khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là khâu đột phá chiến lược, Nghị quyết 57-NQ/TW đang mở ra hướng tiếp cận mới cho lĩnh vực nông nghiệp, từ chỗ dựa vào sản xuất truyền thống, thủ công dần chuyển sang mô hình dựa trên công nghệ, dữ liệu và sáng tạo.

Trong bối cảnh sản xuất lúa thâm canh đang đối mặt với nguy cơ suy thoái đất do lạm dụng phân bón hóa học, một nghiên cứu thực hiện tại Thanh Hóa cho thấy phân bón NPK hữu cơ vi sinh TN1 không chỉ giúp cây lúa Bắc Thịnh sinh trưởng khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh mà còn cho năng suất cao hơn từ 10,3–12,8% ngay cả khi giảm lượng bón tới 20%, qua đó mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội và mở ra hướng canh tác lúa bền vững, thân thiện với môi trường