Trên những cánh đồng lúa truyền thống của Việt Nam, nơi từng quen với tiếng bơm nước, tiếng gà gáy sớm và nhịp cày của người nông dân, nay đã xuất hiện những thiết bị cảm biến, trạm khí tượng tự động và hệ thống điều khiển tưới từ xa. Đó không chỉ là sự thay đổi về công cụ, mà là cuộc cách mạng số trong nông nghiệp, khi Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp cây lúa “lớn lên bằng dữ liệu”, biết “thở” theo quy trình tưới tiết kiệm nước, giảm phát thải khí mê-tan và thích ứng khí hậu. Từ mô hình thí điểm ở Bắc Ninh đến những cánh đồng mênh mông vùng đồng bằng sông Cửu Long, “ruộng lúa thông minh” đang mở ra một thời kỳ mới cho hạt gạo Việt Nam, thời kỳ của nông nghiệp xanh, hiện đại và phát triển bền vững.

Chiều 21/11/2025 tại Hà Nội, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi phối hợp Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn “Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong vận hành, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước”.

Trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng là giải pháp đột phá giúp nông dân, doanh nghiệp dự báo được biến đổi khí hậu, cũng như dự đoán vụ mùa từ việc trồng trọt, thu hoạch… cho tới việc bán sản phẩm, giá cả, kiểm soát chất lượng nông sản.

Ngày 6/11, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp phối hợp với Tổ chức nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp (CSIRO) tổ chức hội thảo “Chuyển đổi hệ thống đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp hướng tới tăng trưởng và bền vững” nhằm tham vấn các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách về các giải pháp củng cố hệ thống đổi mới sáng tạo, thúc đẩy năng suất và giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới bền vững và thịnh vượng, đồng thời là đòn bẩy tăng trưởng cho ngành nông nghiệp Việt Nam khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Phong trào “Bình dân học vụ số”, đang được tỉnh Ninh Bình triển khai rộng khắp và đạt hiệu quả cao, khi hỗ trợ người dân “xóa mù công nghệ”, phổ cập tri thức số, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các địa phương. Đây là một trong những giải pháp nhằm thực hiện quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định 4318/QĐ-BNNMT triển khai phong trào thi đua 'Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số' và 'Bình dân học vụ số'.

Sáng ngày 11/10, UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hồ Chí Minh tổ chức Lễ phát động phong trào “Bình dân học vụ số” giai đoạn 2025 - 2026.

Thực hiện chỉ đạo của thành phố Hà Nội, UBND các xã triển khai nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2025 qua ứng dụng eTax Mobile và các hình thức không dùng tiền mặt. Những khó khăn trong quá trình triển khai dần được tháo gỡ, qua đó lan tỏa mạnh mẽ lợi ích chuyển đổi số trong nhân dân.

Ứng dụng công nghệ số vào nông nghiệp không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là điều kiện sống còn để nâng cao năng suất, chất lượng, minh bạch hóa chuỗi cung ứng các sản phẩm nông sản. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình mạnh mẽ, nhưng để đi đến thành công, chúng ta cần một hệ thống giải pháp đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến con người, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp.

Chuyển đổi số được xác định là một trong tám lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến 2030, mở ra cơ hội tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng, bền vững và hội nhập vào nền kinh tế số. Tại Diễn đàn “Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường” do trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức ngày 18/9 tại Hà Nội, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, chuyên gia đã đưa ra các giải pháp để thúc đẩy chuyển đổi số nền nông nghiệp Việt Nam. Đây là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân chủ động tham gia, đưa công nghệ số vào thực tiễn sản xuất, quản lý và thương mại, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, thông minh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

Đó là mục tiêu chiến lược được Cục Chuyển đổi số đặt ra đến năm 2030 trong “Diễn đàn Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường”. Những thành tựu công nghệ hứa hẹn giúp nông nghiệp nước ta thoát khỏi mô hình tăng trưởng theo chiều rộng, nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm an ninh lương thực và đóng góp tích cực vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, Thanh Hóa vẫn ghi dấu bằng những bước tiến mới trong nông nghiệp. Tỉnh đã chuyển đổi hàng nghìn ha đất lúa kém hiệu quả, xây dựng vùng sản xuất công nghệ cao, thúc đẩy liên kết hợp tác xã và đặc biệt là đưa hơn 87.000 sản phẩm nông sản đặc trưng lên sàn thương mại điện tử. Đây được xem là giải pháp đột phá, giúp nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường, gia tăng thu nhập cho người dân, đồng thời tạo động lực thúc đẩy kinh tế số khu vực nông thôn.

Ứng dụng hiệu quả chuyển đổi số, đưa các tiến bộ khoa học công nghệ vào lĩnh vực thủy sản, đang là bước đi đúng và trúng ở Quảng Ninh

Ngày 15 - 16/8, tại Trường Đại học Nông lâm TP. Hồ Chí Minh, Câu lạc bộ (CLB) khối đào tạo Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản thuộc Hiệp hội Các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Đào tạo và Nghiên cứu khoa học theo định hướng chuyển đổi số - chuyển đổi xanh”.

Trong năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu hoàn thành 12 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, cắt giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý. Đến nay, 4 cơ sở dữ liệu đã được đưa vào vận hành, 3 đang hoàn thiện và 5 đang xây dựng.

Hơn ba phần tư dân số các tỉnh ven biển Việt Nam sống nhờ biển, trong đó nghề cá đóng vai trò là “bát cơm” của hàng triệu ngư dân. Thế nhưng, chính nghề cá lại đang tự bào mòn chính mình khi nguồn lợi thủy sản ngày một cạn kiệt, ranh giới vi phạm khai thác bất hợp pháp (IUU) vẫn chưa được xóa bỏ hoàn toàn. Trong bối cảnh ấy, việc nhanh chóng xây dựng và đưa vào sử dụng Bản đồ Nghề cá trên biển không còn là lựa chọn, mà là mệnh lệnh phát triển bền vững.